Klase ng pananakit sa puson

Galing ang nilalamang ito sa
Paunang mga Kabanata ng Kapag Walang Doktor ang Kababaihan

Maraming posibleng sanhi ang pananakit sa puson. Maaaring mahirap tukuyin ang sanhi dahil napakaraming organo ang magkakatabi sa tiyan.

Klase ng Sakit	Maaaring dulot ng	Ano’ng gagawin
Matindi, di karaniwang pananakit habang may regla o matapos na hindi dumating ang regla	pagbubuntis sa tubo (ectopic pregnancy)	AGAPAN! Pumunta agad sa ospital.
Tuloy-tuloy na pananakit habang may buwanang pagregla	fibroids	Tingnan: ‘pananakit kasabay ng regla’, at ‘mga problema sa matris’. Gumamit ng banayad na gamot sa pananakit
Pinupulikat habang may buwanang regla	normal na pag-impis ng matris. Nakakapalala ng sakit ang ilang klase ng IUD	Tingnan: ‘pananakit kasabay ng regla’.
Kung huli ang dating ng buwanang regla	nakunan	Kung tumindi ang pananakit, pumunta sa ospital.
Pananakit matapos manganak, makunan, o magpalaglag	impeksyon mula sa mga piraso ng inunan na naiwan sa matris, o mikrobyong nakapasok sa matris sa panganganak o pagpapalaglag	Tingnan: ‘impeksyon sa matris’, at ‘impeksyon matapos magpalaglag’
Matinding sakit, meron man o walang lagnat (impeksyon): kasabay o matapos magka-INP o pelvic na impeksyon isang panig ng tiyan, may pagkaduwal, pagsusuka, lagnat at walang gana kumain	pelvic na impeksyon, o supot ng nana sa puson (pelvic abscess)	AGAPAN! Pumunta agad sa ospital.
	appendicitis o iba pang impeksyon sa bituka impeksyon sa bato	AGAPAN! Pumunta agad sa ospital. Tingnan: ‘impeksyon sa bato/pantog’
Pananakit na may pagtatae	impeksyon sa bituka ng bacteria o parasitiko	Tingnan: ‘pagtatae’
Matinding pananakit sa UNANG 3 buwan ng pagbubuntis, madalas may pagdurugo na nawawala’t bumabalik	pagbubuntis sa tubo (ectopic pregnancy)	AGAPAN! Pumunta agad sa ospital.
Matinding pananakit sa HULING 3 buwan ng pagbubuntis, may pagdurugo man o wala	nakalas ang inunan mula sa dingding ng matris	AGAPAN! Pumunta agad sa ospital.
Katamtaman at panapanahong pananakit habang nagbubuntis	malamang normal	Hindi kailangan ng panlunas
Pananakit na may madalas na pag-ihi Pananakit na may dugo sa ihi	impeksyon sa pantog o bato namuong bato sa loob ng bato	Tingnan: ‘impeksyon sa bato/pantog’. Tingnan: ‘bato sa loob ng bato o pantog’
Pananakit na may discharge o kaunting pagdurugo mula sa puwerta, minsan may kasamang lagnat	pelvic na impeksyon na maaaring dulot ng impeksyon na naihahawa sa pagtatalik, o impeksyon matapos makunan, magpalaglag, o manganak	Tingnan: ‘PID’, ‘impeksyon sa matris’, at ‘impeksyon matapos magpalaglag’.
Masakit habang nakikipagtalik	tumutubo sa obaryo (ovarian cyst), pelvic inflammatory disease (PID), o pek - lat mula sa lumang pelvic na impeksyon fibroids di gustong pakikipagtalik	Tingnan: ‘PID’ Tingnan: ‘mga problema ng obaryo’. Tingnan: ‘mga problema sa matris’. Tingnan: ‘masakit ang pakikipagtalik’.
Pananakit kapag kumikilos, naglalakad o nagbubuhat	lumang pelvic na impeksyon, o anuman sa mga dahilang nakalista sa taas	Gumamit ng banayad na gamot sa sakit, kung kailangan.
Pananakit na tumatagal lang nang ilang oras sa gitna ng buwanang pagregla	naiirita ang lining ng tiyan kapag naglabas ng itlog ang obaryo (obulasyon) dahil may kaunting dugo	Gumamit ng banayad na gamot sa sakit, kung kailangan. Tingnan: kabanatang “Pagkilala sa Ating Katawan.”
Pananakit sa unang 3 linggo matapos malagyan ng IUD	pinakamadalas ang impeksyon mula sa IUD kapag kalalagay pa lang ng IUD	Magpatingin agad sa isang health worker.
Pananakit na walang iba pang palatandaan	pelvic na impeksyon, na maaaring magdulot ng pananakit sa tiyan o ibabang bahagi ng likod na tumatagal ng ilang buwan o taon; tuloy-tuloy ang sakit o nawawala-at-bumabalik	Magpatingin sa health worker na marunong magpelvic exam
	impeksyon sa bituka mula sa bacteria o parasitiko	Kumonsulta sa health worker o sa Where There is No Doctor.
	tumor o tumutubo sa matris o obaryo	Magpatingin sa health worker na marunong magpelvic exam